Sıcaklar giderek artıyor. Tatile çıkacaklar, plajlara gidecekler için sıcak tercih edilen bir ortam ama bu denli olması da sakıncalı.
Sıcaklar insanlarda, sıcağa bağlı kramplar, sıcak bitkinliği ve sıcak çarpması şeklindeki sorunlarla kendini gösteriyor. Bunlar bazen ölümcül olabilecek sorunlara yol açabiliyor. Özellikle kalp ve solunum sistemi hastalığı olanlar, yaşlılar, çocuklar, şişmanlar, yoğun spor yapanlar, güneş altında ve ağır iş yapmak zorunda kalanlar çok daha dikkatli olmalı.
Bu günlerde termometrenin gösterdiği rakam dışında, havadaki nem oranının çok yüksek olması ve rüzgarın da durması nedeniyle sıcak çok daha fazla etkiliyor. Yaşlılar, kalp ve akciğer hastaları, yüksek tansiyonlular ve çocuklar bu ortamdan daha çok etkileniyor. Sıvı kaybı, riski arttıran bir unsur. Bol su içmek bunu bir ölçüde karşılıyor ama, terleme ile tuz da kaybedildiği için tuz almayı ihmal etmemek gerekiyor. Sıcak altında yoğun çalışmak ya da spor yapmak da kasların üreteceği ek ısı nedeniyle risk yaratmaktadır. Şişmanlar deri altındaki yağ dokusunun fazlalığı nedeniyle yeterli ısı kaybını sağlayamazlar. Benzer şekilde çok kapalı giyinenler de ciltten buharlaşmayı önlediği için daha fazla riske maruz kalıyor. Bazı ilaçların olumsuz etkileri var. Amfetaminler, fenotiazinler, antikolinerjikler grubundaki ilaçlar riski arttırıyor. Alkol, sıcakta çok tehlikeli bir madde. Soğuk bira ile serinlediklerini zannedenler, içindeki alkol nedeniyle yüksek risk altında kalıyorlar.
Nasıl önlem almalı?
Sıcak havalarda sorun yaşamamak için, ince kumaştan yapılmış, gevşek giysiler giymek, yeterli sıvı içmek, hareket temposunu düşürmek, gölgede ve mümkünse esintili ortamlarda zaman zaman dinlenmek gereklidir. Özellikle şişmanların, yaşlıların ve vücudun ısı dengesinin düzenlenmesini etkileyen ilaçlar kullananların çok daha dikkatli olmaları gerekir.
Etkilenme Belirtileri
Sıcak etkilenmesinin erken belirtileri arasında halsizlik, baş dönmesi, kas krampları, bulantı, aşırı terleme, susama hissi ön planda yer alır. Sorun ilerlediğinde soğuk ve nemli bir cilt, genişlemiş göz bebekleri, baş ağrısı, renk solukluğu, bulantı, kusma, davranış bozuklukları, şuur bulanıklığı gibi belirtiler görülür. Sıcak çarpması halinde ise, kuru, sıcak ve kızarık bir cilt, yüksek ateş, koyu renk idrar, hızlı ve yüzeyel solunum, hızlı ve zayıf bir nabız, şuur bulanıklığı, küçük göz bebekleri ve havale nöbetleri görülür.
Ne yapmalı?
Sıcağın etkilediği kişilere hemen yardım etmek gerekir. Etkilenmiş kişiyi sıcaktan uzaklaştırıp, serin bir yerde, ayakları 25-30 cm. yüksekte olacak şekilde yatırın. Vücuduna serin su ile ıslatılmış bezlerle kompres yapın, ya da serin su dökün. Spor içeceklerinden varsa bunu içirin. Ya da maden sodası veya 1 litre suya, 1.5 tatlı kaşığı tuz karıştırılarak hazırlanmış tuzlu sudan, her 15 dakikada bir, yarım bardak içirin. Kas krampları varsa, nazik ama etkili hareketlerle masaj yapın. Eğer şuur bulanıklığı, tırnaklarda, dudaklarda morarma, ciltte soğuma gibi şok belirtleri varsa, şok halinde ilk yardım kurallarını uygulayın. Eğer havale nöbetleri gibi nöbetler yaşıyorsa, kendisini yaralamasını önleyin. Eğer şuur kaybı oluşursa derhal 112 ye telefon ederek sağlık yardımı isteyin. Ciddi sıcak çarpmalarında, çağırdığınız ilk yardım gelinceye kadar soğutma çalışmalarını sürdürün.