GASTROİNTESTİNAL SİSTEM POLİPLERİ 
 

 Prof.Dr.Ahmet Dobrucalı
Polip nedir?
 
Polipler barsak yüzeyinden başlayarak barsak içine doğru çıkıntı yapmış  saplı veya  sapsız  tomurcuk veya  mantar   şeklinde uzantılar şeklinde oluşan iyi huylu tümörlerdir.  Polipler  nonkanseröz (kanser olmayan) tümör veya neoplazi olarak tarif edilir. Sindirim sistemi kanalının herhangi bir yerinde oluşabilirler ancak çoğunlukla kalın barsakda yerleşim gösterirler. Birkaç milimetreden  6-7cm e   kadar değişebilen  çaplarda olabilirler. Genellikle  kalın barsağın farklı yerlerinde dağılmış halde birden fazla polip bulunur. Poliplerin  neden bazı insanlarda oluşup diğerlerinde oluşmadığı  sorusu halen tam olarak cevaplanmış değildir. Yağdan zengin ve  liften fakir bir diyetle beslenmenin  polip oluşumunu kolaylaştıran bir faktör olabiliceği düşünülmüştür ancak kalıtsal faktörlerin daha önemli olduğu kabul edilmektedir. Antiromatizmal ilaçlar  ve kronik aspirin kullanımının polip oluşumunu engelleyebildiğini gösteren çalışmalar bulunmaktadır.
 
Yaygın olan iki farklı polip türü vardır: hiperplastik polip ve adenomatöz polip.  Hiperplastik polipler kanser gelişme açısından risk oluşturmaz bu yüzden pek önemli değildirler. Adenomatöz poliplerin büyük bir kısmı kanserleşmez, ancak hemen tüm kalın barsak kanserlerinin bir adenomatöz polipten kaynaklandığı düşünülmektedir.  Hiperplastik polip ile adenom arasındaki ayırım polipten küçük bir örnek alınarak (biyopsi) veya polipin tamamen çıkarılarak (polipektomi) incelenmesi ile  yapılabilir. Hangi adenomatöz polipin kanserleşeceğini söylemek mümkün değilse de çapı 2cm den büyük olan adenomatöz poliplerin kanserleşme ihtimallerinin daha fazla olduğu  bilinmektedir. Bazen büyük polipler içinde gözle  veya biyopsi alıması ile  farkedilemeyecek kanser odakları bulunabilir. Bu durumda polipin tamamen çıkarılması tavsiye edilir.   
 

Kalın barsakta polipin endoskopik görünümü
  

Kolon poliplerinin görülme sıklığı nedir ve daha çok kimlerde görülür?
 
Yaş ilerledikçe barsaklarda polip oluşma olasılığı artar. 30 yaş ve altında oldukça nadirken, 50 yaş civarındaki bireylerin ¼ inde, 70 yaş civarındaki insanların da hemen yarısında  kalın barsak polipi görülür.  Poliplerin oluşma nedeni henüz bilinmemektedir.
Polip gelişiminde en büyük risk faktörü 50 yaşın üzerinde olmaktır. Eğer aile bireylerinin birinde polip ya da kalın barsak (kolon)  kanseri hikâyesi varsa polip gelişme riski artar. Ayrıca daha önceden polipi olan ya da kolon kanseri hikâyesi olan kişide de yeni polip olma olasılığı daha yüksektir. Diğer yandan, nadir de olsa, sindirim sisteminde çok sayıda polip varlığı ve kansere dönüşümü ile birlikte olabilen bazı kalıtsal hastalıklarda daha genç yaşlarda  barsaklarda  polipler  oluşabilir.  
 
Barsakta polip olduğu nasıl fark edilir?
 
Birçok polip herhangi bir bulguya yol açmaz, büyük olanlar ise dışkıda kan görülmesine yol açabilirlersede genelde bulgu vermezler. Bundan  dolayı polipleri bulmanın en iyi yolu herhangi bir şikâyeti olmayan kişilerin taranmasıdır. Birçok farklı tarama tekniği uygulanabilir. Bunlar; dışkı örneklerinde kan araştırması, kolonoskopi kalın barsağın incelenmesi ya da baryum enema gibi radyolojik bir testin kullanmasıdır (Bkz. Kolon kanserinden krorunma). Eğer bu yöntemlerin herhangi birinde polip görülürse ya da şüphelenilirse, doktorunuz genellikle size kolonoskopi yapılarak  polipin görülerek değerlendirilmesini ve  alınmasını tavsiye edecektir. Çünkü kolonoskopi polip bulmanın en güvenilir yoludur. Birçok uzman günümüzde kolonoskopi ile tarama yapılmasını önermektedir, bu yöntemde  polip görüldüğünde aynı seansta  çıkarılması mümkün olmaktadır.
 
Barsaktaki polipler nasıl alınır? Polip Çıkarmanın istenmeyen yan etkileri varmıdır?
 
Kolonoskopi esnasında görülen poliplerin büyük bir kısmı aynı seansta çıkarılabilmektedir. Her gastroenteroloğun tekniği küçük farklılıklar göstermekle birlikte temelde uygulanan yöntem aynıdır. Polipektomi snare olarak adlandırılan halka şeklindeki bir aletle polip sapından yakalandıktan sonra elektrik akımı kullanılarak kesilerek çıkarılır. Bu işleme  polipektomi denir. Barsak iç yüzeyi kesme veya yakma olaylarına duyarsızdır, bu yüzden işlem sırasında herhangi bir rahatsızlık hissedilmez. Kesilen polip daha sonra patoloji laboratuvarına gönderilerek mikroskop altında incelenir ve hangi türde bir polip olduğu ve kansere dönüşüm bulguları olup olmadığı belirlenir.
Kolonoskopi esnasında yapılan polipektomi ayaktan takip edilen hastalara yapılabilecek   bir işlemdir.  Nadir de olsa polipektominin yapıldığı yerden kanama olabilir. Diğer bir risk ise çok nadir de olsa aynı yerin yırtılmasıdır (perforasyon). Durmayan kanamalar kolonoskopi sırasında müdahale edilerek durdurulur, ancak nadiren  polipektomiden  bir kaç gün veya hafta  sonra da kanama oluşabilir.  Bu nedenle aspirin, plavix ve coumadin gibi kan pıhtılaşmasını güçleştirebilecek ilaçların polipektomi yapılmadan en az 5 gün önce kesilmesi ve gerekli olduğunda  pıhtılaşma testlerinin (koagülasyon testleri) yapılması gerekir. Polipektomi sırasında barsak duvarının yırtılması (perforasyon) ise  çok  nadir  görülebilecek bir durum olup  hemen her zaman cerrahi müdahale gerekir. 
 

0216 4505371
http://www.drahmetdobrucali.com

info@drahmetdobrucali.com